هخامنشیان (627) : حماقت اردشیر هخامنشی / قتل سردار بزرگ اردشیر توسط او ، مسهل تصرف ایران توسط یونان

حماقت اردشیر هخامنشی / قتل سردار بزرگ اردشیر توسط او ، تسهیل کننده ی تصرف ایران بدست یونانیان

هخامنشیان (بخش627)

" ... در بهار آینده آژزیلاس قوای خود را جمع کرده انتشار داد که به طرف لیدیه خواهد رفت (1) . تیسافرن باور نکرد و پنداشت که سردار لاسدمونی می خواهد او را فریب داده ناگهان بر او بتازد و مقصد اصلی او کاریه است . این بود که پیاده نظام خود را به طرف کاریه برد و سواره نظام او در جلگه ی مآندر توقف کرد . اما آژزیلاس چنانکه گفته بود به لیدیه رفت و داخل این مملکت شده ، آذوقه ی زیاد برگرفت . با وجود این پارسی ها چند نفر یونانی را که برای تحصیل علوفه دور شده بودند کشتند و آژزیلاس چون از این قضیه مطلع شد سواره نظام خود را به کمک یونانی ها فرستاد . پارسی ها چون سوارهای یونانی را دیدند جمع شده برای جنگ حاضر گشتند و سردار یونانی همین که دید پیاده نظام ایران هنوز نرسیده ، مهلت به پارسی ها نداده با تمام قوای خود به سوارهای ایرانی حمله کرد . اینها در ابتدا پا فشردند . بعد که سردار یونانی تمام قوای خود را به کار انداخت عقب نشسته ، بعضی به رود پاکتول افتادند و برخی فرار کردند . پس از آن یونانی ها اردوی آنها را به تصرف درآورده ، غنایم زیاد ربودند . روزی که این واقعه روی داد تیسافرن در سارد بود و ایرانی ها او را مقصر دانسته ، به دربار رسانیدند که تیسافرن به شاه خیانت کرده . پروشات که از دیرگاهی منتظر چنین روزی بود تا انتقام خود را از تیسافرن ، دشمن سابق کوروش کوچک ، بکشد ، موقع را مغتنم شمرده ، به قدری از تیسافرن نزد شاه سعایت کرد تا او به تیت رستس دستور داد به آسیای صغیر رفته و تیسافرن را گرفته ، سرش را از بدن جدا کند و خودش به جای او بنشیند . او چنین کرد و یونانی ها از خبر کشته شدن تیسافرن غرق شعف و شادی شدند ، زیرا دشمنی بدتر از او برای خود تصور نمی کردند . پلوتارک راجع به این قضیه گوید : "اردشیر با کشتن تیسافرن که آشکارترین و بدترین دشمن یونانی ها تا این زمان بود هر مرارتی را که به یونان وارد آورده بود تلافی کرد ."

گزنفون اظهار شادی نمی کند ولی می گوید با کشته شدن تیسافرن کارهای پارسی ها بیشتر درهم و برهم شد و کار آژزیلاس بعکس خیلی رونق یافت . (2)"

حسن پیرنیا ، ایران باستان ، جلد دوم ، انتشارات افراسیاب ، چاپ نهم ، صص 997 - 996

1 . آژزیلاس همچون سرداران دیگر یونانی ، در آن زمان - چنانکه جزءیاتش در کتاب آمده - دایما در حال حمله به ایران بود ؛ و در اینجا به یکی از حملات او اشاره شده است . او موفقیت هایی در حمله به ایران و تصرف ایالاتش کسب کرد ؛ و بعدها اسکندر ، مسیر او را ادامه داده ؛ و ایران را تصرف کرد .

2 . پروشات - چنانکه قبلا گفتیم - که مادر اردشیر دوم ، و دیوانه ای قسی القلب بود ، باعث قتل استاتیرا (زن اردشیر) و اطرافیان شاه شد . اما اردشیر بجای مجازات او ، از جنایات او براحتی گذشت ؛ و اینگونه راه او را برای انحطاط ایران باز کرد ؛ چرا که پروشات در امور حکومت دخالت می کرد و متاسفانه اردشیر هم تحت تاثیر او قرار می گرفت . نتیجه این شد که تیسافرن - سردار بزرگ اردشیر و بزرگترین دشمن یونانیان - براحتی توسط پروشات حذف گردیده ؛ و راه یونانیان برای تسخیر ایران باز شد . در واقع می توان از علل اصلی تسخیر ایران بدست اسکندر موارد زیر را نام برد :

یک . حماقت اردشیر

دو . اجرا نکردن عدالت درباره پروشات - که قاتل استاتیرا و اطرافیان شاه بود

سه . اجازه دخالت دادن به پروشات دیوانه در امور حکومتی

چهار . تاثیرپذیری از پروشات دیوانه و جنایتکار

پنج . قتل سردار بزرگ خود و بزرگترین دشمن یونانیان (یعنی تیسافرن) بدون تحقیق ، و در نتیجه ی دخالت دادن پروشات در حکومت و حرف شنوی از او

###############

کانال حقیقت

https://telegram.me/haghighat1357