تاریخ ایران (27) : مانتون کیست ؟

مانتون کیست ؟

تاریخ ایران (بخش27)

اسم این مورخ مصری تصور می کنند مرن تخوتی بوده ؛ یعنی محبوب رب النوع مصری که تت نام داشت ؛ و مانتون یونانی شده ی این اسم است . مورخ مذکور که یکی از کاهنان بزرگ مصر و معاصر بطلمیوس اول بود (323 - 273 ق . م) به او کمک های معنوی در ایجاد هماهنگی و اتحاد بین مذهب یونانی ها و مصری های قدیم کرد و بر اثر آن پرستشی ایجاد شد که به پرستش شاراپیس معروف گشت . بنا بر اطلاعاتی که مانتون از هر دو مذهب داشت ، نظر به مقام بلند کاهنی و نزدیک بودن به منابع قدیم تاریخ مصر ، می بایست کتاب او مورد توجه واقع شده باشد ؛ ولی معلوم می شود که در آن زمان قدر این کتاب را ندانسته اند ؛ چنانکه اکنون فقط قسمت هایی از این کتاب باقی است . بعدها وقایع نگاران مسیحی و بنی اسراءیل از نوشته های او استفاده و مخصوصا یهودی ها برای اینکه قدمت ملت خود را برسانند ، به کتاب او استناد و نوشته های او را خلاصه کرده اند . این خلاصه حاوی فهرست تمام سلسله های فراعنه ی مصر است ؛ از اعصار قبل از تاریخ تا تسخیر ثانوی مصر بدست ایرانی ها ، یعنی زمان اردشیر سوم هخامنشی . مانتون سی سلسله را با تعیین سنوات سلطنت آنها بطور کلی ذکر و تاریخ مصر را به سه قسمت تقسیم کرده . هر قسمت تقریبا متضمن ده سلسله است . این تقسیم اگرچه مصنوعی است ، با وجود این باعث شد که بعدها هم تاریخ مصر قدیم را به سه قسمت تقسیم کنند : "عهد قدیم ، عهد متوسط ، عهد جدید" .

بعض نویسندگان قرون بعد خبرهایی جعل کرده ، نسبت آنرا به مانتون دادند ولی در 1845 به واسطه ی مداقه ای که بک کرد این مطلب معلوم گردید که چه چیزها جعل شده . راجع به خود کتاب مانتون باید گفت که این کتاب را نمی توان تاریخ به معنی کنونی نامید ؛ زیرا ارتباط زیاد با داستان های مصر دارد و در سنوات وقایع هم اغلاط زیاد است . با وجود این اطلاعاتی می دهد که گرانبهاست و می رساند که نظر مصری ها راجع به تاریخ قدیمشان در زمان بطالسه چه بوده . این را هم باید در نظر داشت که بعض اسناد مصری که بر اثر اکتشافات بدست آمده ، نوشته های او را تایید نمی کند . برای تاریخ ایران قدیم ، کتاب مانتون از این جهت مفید است که اطلاعاتی راجع به دوره ی هخامنشی می دهد ."

حسن پیرنیا ، ایران باستان ، جلد اول ، انتشارات افراسیاب ، چاپ نهم ، صص 89 - 88

###############

کانال حقیقت

https://telegram.me/haghighat1357