تاریخ ایران (55) : حمله کوروش به کرزوس - پادشاه لیدی - دفاعی بود

حمله کوروش به کرزوس - پادشاه لیدی - دفاعی بود

تاریخ ایران (بخش55)

"... چنان بود احوال لیدیه ، وقتی که سقوط همدان و دولت ماد روی داد و آواز آن در آسیای غربی پیچید . معلوم است که کرزوس در اندیشه شد ؛ چه (زیرا) اولا او با خانواده سلطنتی ماد خویشی داشت و از دست یافتن یک دست نشانده ، یا پادشاه درجه دوم ، بر دولت بزرگ ماد سخت مکدر گردید . ثانیا منازعات لیدیه با دولت ماد به صلحی که طولانی به نظر می آمد منتهی گشته و روابط دوستانه بین دولتین برقرار شده بود ؛ ولی با شاه جدید ایران چگونگی روابط آتیه معلوم نبود . صرف نظر از این ملاحظات ، دولت ماد در مدت قرون عدیده به تمدن و اخلاق مردمان آسیای غربی از سامی و غیره آشنا شده ، خود نیز تحت تاثیرات تمدن مزبور درآمده بود ، ولی پارسی ها بر ملل همجوار غربی قومی بودند که در گمنامی می زیستند و مردمان مزبور به واسطه ی دوری از پارسی ها معرفتی به احوال و اخلاق آنها نداشته تصور می کردند که آنها هم مردمی هستند تقریبا مانند سکاها ؛ و چون از سکاها صدمات زیاد دیده بودند معلوم است که از استیلای پارسی ها هم بر ممالک ماد وحشت داشتند . این ملاحظات باعث تشویش خیال کرزوس گردید و بر اثر آن پادشاه مذکور تصمیم کرد که نگذارد رقیب تازه نفس قوی گردد . در این تصمیم (حمله کرزوس به ایران) ، خزانه ی معمور ، خوبی سواره نظام او و نیز امید به اجیر کردن سپاهیان یونانی دخالت کلی داشت ؛ ولی لیدی ها ، به قول هرودوت از این پیشامد (حمله کرزوس به ایران) خشنود نبودند . شخصی ساندانیس نام که از حیث عقل و مآل بینی معروف بود ، به پادشاه گفت : "من این تصمیم تو را نپسندم ؛ چه (زیرا) تو با مردمی ستیزه می کنی که لباسشان از پوست حیوانات ، غذایشان از چیزهایی است که زمین های کم حاصل به آنها می دهد و هیچ گاه به قدری که خواهند نخورند . این مردم در عمرشان هرگز مشروبی جز آب نیاشامیده اند و انجیر و سایر ماکولات شیرین را ندانند چیست . اگر بر آنها غالب شدی ، چه نفعی از آنها برای تو متصور است ؟ و اگر مغلوب گشتی ، پس از آنکه به اینجا آمدند و این نعمت های مملکت ما را چشیدند آیا دیگر بیرون روند ، یا ما توانیم آنها را از اینجا برانیم ؟ خدای را شکر که آنها خودشان به فکر آمدن به اینجا نیفتاده اند ."

این سخن تغییری در تصمیم کرزوس نداد ..." (1)

حسن پیرنیا ، ایران باستان ، جلد اول ، انتشارات افراسیاب ، چاپ نهم ، صص 268 - 267

1 . در اینجا کرزوس برای آغاز جنگ ، اقداماتی را آغاز می کند ، که برای جلوگیری از اطاله کلام از ذکر آن خودداری می کنیم . می توانید به کتاب مراجعه کنید .

حال بپردازیم به بخشی از بقیه ماجرا :

"...کرزوس در صدد جلب دول یونانی برآمد . اوضاع داخلی آتن به سبب پی زیسترات جبار چنان بود که این دولت نمی توانست کمکی کند . این بود که کرزوس سفیری به اسپارت روانه کرده ، خواستار کمک گردید .

سابقا کرزوس مقدار زیادی طلا برای ساختن مجسمه آپلن به اسپارت داده و حالا متوقع بود که اسپارت در این موقع(یت) تلافی کند . اسپارتی ها سفیر را خوب پذیرفته ، هدایایی را که پادشاه لیدی فرستاده بود قبول کردند ؛ ولی راجع به اتحاد با او بر ضد کوروش جواب مبهمی داده گفتند در تهیه فرستادن لشکری خواهند شد ...

موافق منبع یونانی بعد از این زمان و به عقیده محققین جدید در همین اوان کرزوس به نبونید پادشاه بابل و آمازیس پادشاه مصر رجوع کرده ، اتحاد آنها را خواستار شد و از جریان وقایع چنین بر می آید که هر دو وعده کردند در سال بعد به او کمک کنند ؛ چه (زیرا) هر دو از بزرگ شدن پارس در وحشت بودند . معلوم است که پادشاه لیدیه این اقدامات سیاسی را در نهان می کرد ولی در این احوال شخصی که با پول فراوان می بایست از طرف پادشاه لیدیه به یونان رفته داوطلبانی اجیر کند ، فرار کرده ، نزد کوروش رفت و او را از اقدامات کرزوس آگاه داشت . همین که این خبر به کوروش رسید تشخیص داد که نباید به دشمن فرصت دهد و در تهیه جنگ شد . محققین بر این عقیده اند که تصمیم کوروش بر خارج شدن از ایران و پیمودن چند صد میل در خاک دولت خارجه در این موقع که تازه دولت ماد واژگون گردیده و هنوز اوضاع ایران شکل ثابتی نیافته بود دلالت می کند بر اینکه او سرداری بوده بزرگ ؛ زیرا وقایع بعد نشان داد که پیش بینی های او صاءب بود .

... کرزوس پس از اینکه تهیه ی جنگ را دید ، علاوه بر سواره نظام نامی خود ، عده ای زیاد از مردان کاری که برای جنگ اجیر این و آن می شدند به خدمت خود طلبید . بعد به قصد ایران حرکت کرده و از رود هالیس که سر حد دولتین لیدیه و ماد بود گذشته ، داخل کاپادوکیه گردید (کاپادوکیه جزءی از ایران بود) . اهالی کاپادوکیه را چنانکه هرودوت نوشته ، یونانی ها آن زمان سریانی می نامیدند . مورخ مذکور گوید که عبور از رود هالیس برای قشون لیدی مشکل بود ؛ چه (زیرا) در آن زمان پل هایی که حالا روی این رود است وجود نداشت (از اینجا معلوم می شود که پل ها در زمان شاهان هخامنشی ساخته شده بود) . در این موقع طالس یونانی که از اهالی میلت بود ، کمک بزرگی به پادشاه لیدی کرد . توضیح آنکه به دستور او مجرایی کنده ، قسمتی از آب رود را در آن داخل کردند و چون سطح آب رود پایین آمد ، عبور ممکن شد . کرزوس پس از عبور از رود ، در کاپادوکیه غارت کنان پیش رفت تا به پتریوم که در نزدیکی سینپ ، یا تقریبا در ساحل دریای سیاه است ، رسید و شهر را گرفته ، مردم آنرا برده کرد . بعد تمامی این صفحه دستخوش چپاول و یغما گردید .

کوروش که به استقبال کرزوس می شتافت در پتریوم به او رسید و ... جنگ فریقین شروع شد ..."

حسن پیرنیا ، ایران باستان ، جلد اول ، انتشارات افراسیاب ، چاپ نهم ، صص 271 - 270

"هرودوت گوید ... کوروش از خاموش شدن آتش (اطراف کرزوس) بسیار شاد گشت و کرزوس را نواخته ، به او گفت : "ای کرزوس ! کی این راه را پیش پای تو گذاشت که (برای تجاوز) ، داخل مملکت من - ایران- گردی ، و حال آنکه می توانستی مرا یار خود کنی ؟"

کرزوس گفت : "طالع بد من و خوشبختی تو باعث این کار شد . خدای یونانی مرا به جنگ تحریک کرد ؛ و الا انسان باید دیوانه باشد که جنگ را بر صلح ترجیح دهد . در زمان صلح ، پسران پدران خود را دفن می کنند ولی در موقع جنگ پدران فرزندان خود را به خاک می سپارند . چه باید کرد ؟ شد آنچه خداها می خواستند ."

حسن پیرنیا ، ایران باستان ، جلد اول ، انتشارات افراسیاب ، چاپ نهم ، ص 274

تذکر :

1 . این مطلب ، تنها ، نقل بخشی از تاریخ (از زبان مورخان) ، و صرفا جهت اطلاع مردم از تاریخ بوده ؛ و به معنای باستانگرایی یا همراهی با باستانگرایان یا سلطنت طلبان نیست .

2 . پان ها - خصوصا پانترک ها - و کوروش پرستان ، هر دو ، سانسورچی و تحریفگر تاریخ اند . عده ای شان مزدور دشمن ، و عده ای فریب خورده یا ناآگاهند .

3 . تاریخ هر کشور ، مجموعه ای از نقاط قوت و ضعف است .

4 . اسلام کامترین دین است . دینی که به ایران و ایرانی ، هدایت ، قدرت ، پیشرفت ، عدالت اجتماعی ، دوستی و اتحاد بی نظیر داد .

5 . در کنار اسلام و اعتقادات اسلامی - که "مهمترین" مولفه قدرت نرم ایران است - سابقه ی تمدنی را هم به عنوان "یکی از" مولفه های قدرت نرم ایران باید به یاد داشت .

6 . هیچ حکومت شاهنشاهی تاکنون نتوانسته به اندازه ی جمهوری اسلامی ، عدالت ، آزادی بیان ، شایسته سالاری ، دموکراسی ، فرصت پیشرفت و هدایت ، و فرصت و اختیار تعیین سرنوشت خود و کشور را برای مردمش فراهم کند .

###############

کانال حقیقت

https://telegram.me/haghighat1357