تاریخ ایران (87) : نیاکان اعراب قبل از روی کار آمدن کوروش ، جزو متمدن ترین ملل بودند

نیاکان اعراب ، قبل از روی کار آمدن کوروش ، جزو متمدن ترین ملل بودند (1)

تاریخ ایران (بخش87)

" فنیقیه :

پس از تسخیر بابل ، مملکت کلده با شهرهای قدیم سومر و اکد و کلیه مستملکات دولت سابق بابل ، جزو ایران گردید . از جمله چنانکه می دانیم فنیقیه بود . در مدخل ذکری از فنیقی ها شده ؛ ولی به واسطه ی اهمیتی که فنیقی ها در عالم قدیم داشتند و به ملاحظه مزایایی که برای ایران هخامنشی از داشتن چنین ملتی در اطاعت خود حاصل شد ، مقتضی است کلمه ای چند بر آنچه گفته شد بیفزاییم .

فنیقی ها ملتی بودند سامی نژاد که تقریبا در دو هزار و پانصد سال ق . م از عربستان سر برآورده ، بعدها بین دریای مغرب و جبل لبنان سکنی گزیدند . خود فنیقی ها می گفته اند که موطن اصلی آنها سواحل خلیج فارس بوده . فنیقیه معرب اسمی است که یونانی ها به این مملکت می داده اند و به معنی الهه آفتاب سرخ است که از مشرق ظاهر شده ، اما فنیقی ها خودشان را کنعانیان می نامیدند .

... از حیث تمدن ، فنیقی ها چون بین دو ملت متمدن عهد قدیم یعنی مصری ها (2) و بابلی ها (3) واقع بودند ، چیزهای زیاد از آنها اقتباس کردند ولی بیشتر به بابلی ها شباهت داشتند . از شهرهای زیادی که در ساحل دریای مغرب بنا کرده بودند ، چند شهر معروف آفاق بود : صیدا ، صور ، ارواد ، جبل . شهر آخری را یونانی ها بیب لس می نامیدند . فنیقی ها به واسطه نفاق داخلی موفق نشدند جمع شده دولت واحدی تشکیل دهند و هر شهر امیر یا پادشاهی داشت ولی در دریانوردی شهرتی بسزا یافتند . صیدا از قرن 16 تا 13 ق . م واسطه ی تجارت غرب و شرق بود و صور پس از آن دارای همین مقام گردید . مستعمرات و تجارتخانه های فنیقی در تمام عالم قدیم پراکنده بود . این مردم از طرف غرب تا جزایر بریتانیای کبیر و از طرف مشرق تا بغاز مالاکا ، در نزدیکی هند و چین تجارت می کردند و موافق آثاری که کشف شده ، در افریقای جنوبی نیز مستعمراتی داشته اند . این مملکت مکرر تابع مصری ها گردید . بعد در قرن هشتم ق . م در تحت تسلط آسوری ها و در اوایل قرن ششم به تصرف بابلی ها درآمد . پس از آن در زمان کوروش جزو ممالک ایران گردید ؛ و لیکن فنیقی ها به تابعیت خارجه اهمیت زیاد نمی دادند ؛ چه دریاها و مستعمرات در تحت اقتدار آنها باقی می ماندند . رقیب بزرگ آنها یونانی ها بودند که در دریانوردی مهارت تامی یافتند . اختراع رنگ ارغوانی یا کشف حیوانی که این رنگ از او گرفته می شد و اختراع شیشه از فنیقی هاست . اختراع الفبا را هم به آنها نسبت می دادند ولی اکنون عقیده ی اکثر محققین این است که آنها الفبا را از عبری ها اقتباس و در ممالک غربی منتشر کردند .

کلیتا چنانکه در مدخل گفته شد ، تمدن مشرق قدیم به توسط فنیقی ها در ممالک اروپا انتشار می یافت . از تابع شدن فنیقیه به ایران دو مزیت بزرگ برای دولت هخامنشی حاصل شد : اولا تمام سفاین فنیقی به اختیار دولت مزبور درآمد و بغتتا دولت ایران اول دولت بحری گردید . راست است که قبل از تسخیر بابل هم دولت هخامنشی به واسطه ی تابع کردن یونانی های آسیای صغیر دارای بحریه بود ؛ ولی عده ی سفاین آنها با عده ی سفاین فنیقی مقابلی نمی کرد و دیگر این نکته را باید در نظر داشت که یونانی های آسیای صغیر باطنا با ایران نبودند و حال آنکه فنیقی ها تا آخر دوره هخامنشی نسبت به ایران باوفا ماندند . فقط در زمان اردشیر سوم ... صیدا شورید و این شورش را هم از سوء رفتار حاکم ایرانی دانسته اند . ثانیا ایران آن زمان با داشتن فنیقیه بطور غیرمستقیم دارای نفوذی در مستعمرات و مستملکات فنیقیه در دریای مغرب گردید . از جمله قرطاجنه است که در ابتدا مستعمره ی فنیقی بود و بعد دولت تجارتی بزرگی شد . مدارکی می رساند که این دولت بواسطه ی ارتباط با فنیقیه یا مملکت مادری و از جهت همجواری با مستملکات ایران در افریقا ، تمکین از اوامر دربار هخامنشی داشته ...

برای نمایاندن درجه ی عمران ، آبادی و ثروت صور در این زمان (زمان حمله کوروش به بابل و تسخیر بابل و فنیقیه بدست او) ، به درج بعض گفته های حزقیال اکتفا می کنیم ؛ و آن چنین است :

"دو کلام خدا بر من نازل شده گفت : ... به صور بگو ای که نزد مدخل دریا ساکنی و برای جزیره های بسیار تاجر طوایف می باشی خداوند یهوه چنین می گوید : ای صور ! گفته ای که من کمال زیبایی هستم ، حدود تو در وسط دریاست و بنایانت زیبایی تو را کامل کرده اند . همه ی تخته هایت را از صنوبر ساخته اند ، سرو آزاد لبنان را گرفته اند تا دگل ها برای تو بسازند . پاروهایت را از بلوط های باشان ساختند و نشیمن هایت را از شمشاد جزایر کتیم که به عاج منبت شده بود ترتیب دادند . کتان مطرز مصری بادبان تو بود ... اهل سیدون (مقصود صیداست) و ارواد پاروزنان تو بودند و حکمای تو ای صور که در تو بودند ناخدایان تو بودند ... تمام کشتی های دریا و ملاحان آنها در تو بودند تا برای تو تجارت کنند ... فارس ، لود و فوط در افواجت مردان جنگی تو بودند ... نقره ، آهن ، روی و سرب به عوض بضاعت او می دادند . بنی ددان سوداگران تو و جزایر بسیار بازرگانان دست تو بودند ، شاخ های عاج و آبنوس را با تو معاوضه می کردند . ارام به فراوانی صنایع تو سوداگران تو بودند . بهرمان ، ارغوان ، پارچه های قلاب دوزی ، کتان نازک ، مرجان و لعل به عوض بضاعت تو می دادند . یهودا و اسراءیل سوداگران تو بودند . حلوا ، عسل ، روغن و بلسان به عوض متاع تو می دادند . اهالی دمشق به فراوانی صنایع تو و کثرت هر قسم اموال با شراب حلبون و پشم سفید با تو سودا می کردند ... بهترین همه ی ادویه و هرگونه سنگ های گرانبها و طلا به عوض بضاعت تو می دادند ... حران ، کنه ، عدن و تجار سبا ، آشور و کلده سوداگران تو بودند . کشتی های ترشیش قافله های متاع تو بودند ... پس در وسط دریا توانگر و بسیار معزز گردیدی ... "

حسن پیرنیا ، ایران باستان ، جلد اول ، انتشارات افراسیاب ، چاپ نهم ، صص 418 - 415

1 . این به این معنا نیست که در عصر کوروش و هخامنشیان ، تمدنشان نابود شد .

2 و 3 . چنانکه می بینید دو ملت متمدن دیگر قدیم هم به گفته پیرنیا و مورخین دیگر ، مصر و بابل بوده اند ؛ که اتفاقا هر دوی این ملت ها هم نیاکان اعراب کنونی اند .

تذکر :

1 . این مطلب ، تنها ، نقل بخشی از تاریخ (از زبان مورخان) ، و صرفا جهت اطلاع مردم از تاریخ بوده ؛ و به معنای باستانگرایی یا همراهی با باستانگرایان یا سلطنت طلبان نیست .

2 . پان ها - خصوصا پانترک ها - و کوروش پرستان ، هر دو ، سانسورچی و تحریفگر تاریخ اند . عده ای شان مزدور دشمن ، و عده ای فریب خورده یا ناآگاهند .

3 . تاریخ هر کشور ، مجموعه ای از نقاط قوت و ضعف است .

4 . اسلام کامترین دین است . دینی که به ایران و ایرانی ، هدایت ، قدرت ، پیشرفت ، عدالت اجتماعی ، دوستی و اتحاد بی نظیر داد .

5 . در کنار اسلام و اعتقادات اسلامی - که "مهمترین" مولفه قدرت نرم ایران است - سابقه ی تمدنی را هم به عنوان "یکی از" مولفه های قدرت نرم ایران باید به یاد داشت .

6 . هیچ حکومت شاهنشاهی تاکنون نتوانسته به اندازه ی جمهوری اسلامی ، عدالت ، آزادی بیان ، شایسته سالاری ، دموکراسی ، فرصت پیشرفت و هدایت ، و فرصت و اختیار تعیین سرنوشت خود و کشور را برای مردمش فراهم کند .

###############

کانال حقیقت

https://telegram.me/haghighat1357