هخامنشیان (1054) : نقش اعتقاد قوی به خدا ، بر پیروزی بر لشکر پرتعداد

نقش اعتقاد قوی به خدا ، بر پیروزی بر لشکر پرتعداد

هخامنشیان (بخش1054)

" داریوش ... به مقامات نظامی خود در ساتراپی کاتپاتوکا ... فرمان داد ... به نزدیک ترین روستاهای کنار کرانه ها حمله کنند . هدف این لشکرکشی که اسیر گرفتن بود با موفقیت کامل انجام گرفت . اسیری که برادر یکی از روسای قبایل بود اطلاعات مهم و معتبری درباره اسکیت ها و سرزمین های ایشان در اختیار ایرانیان قرار داد .

اسکیت ها قبایل نیمه بیابانگردی بودند که زندگی خود را عمدتا از طریق پرورش گاو و سایر جانداران اهلی می گذراندند . آنها گرچه شهر یا خطی برای نوشتن یا حکومت رسمی قابل قیاس با حکومت های ایران و یونان نداشتند ، ولی قبایلی ابتدایی محسوب نمی شدند . اسکیت ها قبایلی بودند که با فدراسیون سیاسی سستی با هم پیوند داشتند و دارای صنایع دستی ظریفی در نساجی بودند ؛ همچنین چرم های بسیار زیبای تزیینی ، و صنایع دستی مسی ، مفرغی و طلایی از جمله کارهای آنها بود . جنگجویان اسکیتی تیراندازان ماهری بودند ...

اسکیت ها گرچه مردمانی خشن ، بی رحم و قدرتمند بودند ، اما در عین حال آن قدر خرد داشتند که دریابند نباید احمقانه و بی باکانه ، خود را با سپاه بزرگ و نیرومندی مانند سپاه داریوش ، درگیر جنگی آشکار کنند . آنها که بطور سنتی مردمانی متحرک و کوچ رو بودند ، به آسانی عقب نشینی می کردند و ایرانیان (=هخامنشیان) را مجبور می کردند وقتشان را با تعقیب بیهوده آنها هدر دهند . آنگاه سواران اسکیتی ضمن این حرکت استراتژیک به طور چریکی حمله می بردند و نیروهای گشتی ایرانی را به ستوه می آوردند و خسته می کردند . همچنین سیاست زمین سوخته را اجرا می نمودند و چنانکه هرودوت نوشته است : "بهتر آن دیدند ... بین راه تمام چاه ها و چشمه ها را مسدود و هرگونه علفزاری که احشام را به کار آید خراب و لگدمال کنند ." تا بدین ترتیب مهاجمان را از این منابع محروم کنند .

داریوش در مقام یک سرباز آموزش دیده ی رسمی و مغرور و مفتخر به سنت نظامی شاهنشاهی خود ، این روش های دشمن را بسیار زبونانه و خشمگین کننده دید و به سرعت دستخوش دلسردی و نومیدی شد . او برای ایدان تورسوس رءیس نیروهای اسکیت (سکایی) پیامی با این مضمون فرستاد :

"ای مرد حسابی ! گریزپایی تا چند ؟ بدیهی است که می توانی یکی از دو شق را اختیار کنی . اگر تصور می کنی نیروی جنگاوری با مرا داری ، به جای فرار و سرگردانی در پهنای جهان در جای خود باش و زورآزمایی کن ؛ و اگر قبول داری که در مقابل من ناتوان هستی ، تو را از این گریزپایی چه حاصل ؟ بهتر آنست که به پیشگاه سرور خود (داریوش) آب و خاک به نشانه تسلیم و اطاعت بفرستی و به مذاکره تن در دهی ."

و ایدان تورسوس ، رهبر سکاها ، به داریوش پاسخ داد :

"ای سرور پارسیان ! تو از شیوه کار من سر در نمی آوری . فرار من ناشی از ترس نیست و هرگز از احدی باک نداشته ام . آنچه می کنم نباید در نظرت بعید باشد . این در واقع راه و رسم دایمی ماست . حتی در زمان صلح نیز کار ما جز این نیست . اگر مایل باشی بدانی چرا سر جنگ ندارم ، دلیل آن را باز می گویم . اگر ما شهر یا کشتزاری می داشتیم بی شک زود به جنگ می پرداختیم . ولی ما نه آن داریم و نه این . اگر با وجود این ، قصد خونریزی داری و از این باب بی تاب هستی ، ما فقط به خاطر یک چیز از رزم و ستیز روگردان نیستیم و آن حمایت از گور نیاکان ماست . اگر راست می گویی این گورها را پیدا کن و به انهدام آنها بپرداز ؛ آنگاه بدون کمترین تاخیر خواهی دید که تا چنان روزی پیش نیاید ما سر جنگجویی نداریم ... این جواب من به تهدید توست و چون خویشتن را سرور من قلمداد کردی ، می گویم که من غیر از زءوس (خدا) (1) که هستی ام در دست اوست سروری نمی شناسم ؛ و تو را هم به عنوان تقدیمی ، نه آب می فرستم و نه خاک ... ادعای تو در سروری من پاسخی ساده و آسان دارد : ای بلا ! از دیار ما دور شو ."

ظاهرا ایرانیان گورهای سکاییان را نیافتند تا خراب کنند و این بازی موش و گربه که در آن اسکیت ها از زد و خورد و رویارویی پرهیز می کردند بیش از چند هفته طول کشید . سرانجام خشم و سرخوردگی و فقدان روزافزون آذوقه باعث تلفات در نیروهای داریوش شد و او بالاخره فرمان داد که به دانوب باز گردند .

امپراتوری ایران ، دان ناردو ، مرتضی ثاقب فر ، انتشارات ققنوس ، چاپ سوم ، صص 82 - 80

1 . مردم اروپا به خدا ، زءوس می گفتند .

تذکر :

در این مطلب ، بخوبی نقش اعتقادات مذهبی و استکبارستیزی را در پیروزی لشکری کوچک اما مومن ، بر علیه دشمن پرتعداد متجاوز می بینیم .

سکاها حاضر نشدند بجز خدا ، زیر سلطه شاه دیگری روند ؛ آنهم به زور .

در جنگ هشت ساله هم معجزه ی پیروزی مسلمانان مومن بر نیمی از دنیا اتفاق افتاد .

این ، تاثیر ایمان به خدا ، و استکبارستیزی است .

پیروزی با کسی است که با خداست ؛ نه آنکه لشکر و امکانات عظیم دارد .

الله اکبر

@haghighat1357