هخامنشیان (909) : اخلاق آریایی ها در عصر هخامنشیان / علل انحطاط هخامنشیان (بخش2)

اخلاق آریایی ها در عصر هخامنشیان / علل انحطاط هخامنشیان

(بخش دوم)

هخامنشیان (بخش909)

گزنفون درباره اخلاق و عادات پارسیان در عصر هخامنشی مطالبی آورده است که مفصل آن در کتاب "ایران باستان" حسن پیرنیا نقل شده است . ما در اینجا فقط جملاتی از آن ، تقدیم می کنیم . یادآوری می کنم که برخی از مواقع ، منظور گزنفون در این متن از "پارسیان" ، هخامنشیان و درباریان هخامنشی است ؛ و مطلب ، بیشتر مربوط به علل انحطاط حکومت هخامنشی است :

" ... سابقا یکی از عادات ملی این بود که پارسی ها در راه ها پیاده حرکت نکنند و مقصود از عادت مزبور این بود که از مردم ، سواران خوب تربیت شوند . امروز روی اسبان پارسی ها عده قالی ها بیش از عده ی آن روی بسترهای آنهاست و پارسی ها به نشستن بر جاهای نرم ، بیش از نشستن روی اسب علاقمندند . اما راجع به جنگ چگونه می توان گفت که پارسی های کنونی خیلی پست تر از پارسی های سابق نیستند ؟ سابقا این یک موسسه ی ملی بود که اشخاصی که ملک داشتند در آنجا سوارانی تربیت می کردند و آنها جزو سپاه می گشتند و هنگامی که دفاع محلی لازم می آمد ساخلوهای قلاع حقوقی دریافت کرده ، عازم جنگ می شدند . امروز دربان ، نانوا ، آشپز ، آب دار ، حمامی ، پیشخدمتی که غذا آورده یا می برد ، خدمه ای که باید آقایانشان را در رختخواب کرده و در موقعش آنها را بیدار و مشت و مال کنند ، عطر بزنند و در همه حال مراقب آنها باشند ، سوار می شوند و حقوق می گیرند . انبوهی از این مردم ترکیب می شود ولی انبوهی بی مصرف . دلیلی هست که این وضع را می رساند : دشمنان پارسی ها در مملکت آنها سهل تر از دوستانشان راه می پیمایند .

... پارسی ها خوب می دانند که در فنون جنگی حالا به چه پایه اند . آنها خود را پست تر از دیگران می دانند و کسی از آنها به جنگ نمی رود ؛ خواه با خودی بجنگد و خواه با یونانی ها ؛ مگر اینکه عده ای یونانی در قشون خود داشته باشد . زیرا آنها قاعده ای برای خود اتخاذ کرده اند که هیچ گاه با یونانی ها جنگ نکنند بجز اینکه عده ای از سپاهیان یونانی طرفدار آنها باشند .

... پارسی ها و مردمانی که تابع آنان می باشند امروز تقدسشان نسبت به خدایان و احترامشان به والدین و انصافشان درباره خلق ، و شجاعتشان در موقع جنگ خیلی کمتر از آنان است که در سابق بود ...

گفته های گزنفون با گفته های هرودوت ... موافقت دارد و نویسنده ی مزبور می خواهد بگوید که پارسی ها پس از اینکه به خط جهانگیری افتادند ، پرورده ی ناز و نعمت گشته سست شدند ؛ از جهت تن آسایی روحا و جسما ضعیف گشتند و دسایس و حیله و تزویر جای راستگویی ، صداقت و وفای به عهد را گرفت ؛ چه خصایل مزبور از قوت نفس پارسی ها بود و معایبشان از ضعف و سستی که بر آنها مستولی شد . "

حسن پیرنیا ، ایران باستان ، جلد دوم ، انتشارات افراسیاب ، چاپ نهم ، صص 1378 - 1376

تذکر :

گزنفون در عصر اردشیر دوم هخامنشی زندگی می کرد .

###############

کانال حقیقت

https://telegram.me/haghighat1357